Het is de eerste begroting van de nieuwe raad, aangeboden door het nieuwe college. Tegelijkertijd is het de laatste begroting van Best als zelfstandige gemeente. De begroting 2028 wordt opgesteld voor de nieuwe gemeente Best-Oirschot. “Daarmee markeert deze begroting niet alleen het begin van een nieuwe bestuursperiode, maar ook een belangrijke overgangsfase naar een nieuwe gemeentelijke organisatie”, is de mening van wethouder van financiën Rik Dijkhoff.

Door Theo Louwers

2027 wordt voor de gemeente een jaar waarin verschillende grote opgaven en ambities samenkomen. “De voorbereidingen op de fusie met Oirschot vragen veel aandacht, capaciteit en bestuurlijke inzet”, licht Dijkhoff (VVD) toe. “Tegelijkertijd staat Best voor een schaalsprong die vraagt om investeringen, nieuwe werkwijzen en een organisatie die mee kan bewegen met de ontwikkelingen in de regio. Daarnaast heeft de raad met het vaststellen van het raadsakkoord ‘Samen Verder’ nieuwe ambities geformuleerd voor deze bestuursperiode. Deze ontwikkelingen maken van 2027 een jaar waarin veel op ons afkomt.”

Invloed

De fusie, de schaalsprong en de daarmee samenhangende veranderopgave hebben grote invloed op de begroting 2027. Het spanningsveld tussen de eisen die de Wet Arhi stelt aan de financiële positie van de nieuwe gemeente en de investeringen die nodig zijn om de schaalsprong mogelijk te maken, blijft daarbij aanwezig. “Hierover zijn gesprekken gevoerd met de financieel toezichthouder. De toezichthouder richt zich daarbij met name op een sluitende begroting voor 2027 en op besluiten die bijdragen aan een financieel gezonde start van de nieuwe gemeente Best-Oirschot. Dit betekent dat de ruimte voor nieuwe beleidsontwikkelingen en aanvullende initiatieven beperkt is. Financiële vertaling vindt daarom uitsluitend plaats op basis van vastgesteld beleid.”

Werkzaamheden voor fusie voorrang

De voorbereidingen voor de fusie zijn in volle gang en nemen in 2027 verder in intensiteit toe. “De organisatie werkt aan de inrichting van de nieuwe gemeente, de harmonisatie van processen en beleid en de voorbereiding van de bestuurlijke en ambtelijke integratie. Dit brengt incidentele kosten met zich mee, onder andere voor specialistische expertise en het opvangen van frictiekosten. Deze kosten worden gedekt uit de vrije algemene reserve. De fusie is geen opgave die naast het reguliere werk kan worden uitgevoerd. Er zijn werkgroepen opgericht, die worden gevuld met mensen die kennis van zaken hebben. Zij vraagt een groot deel van de beschikbare capaciteit van zowel bestuur als organisatie. Daarom hanteren wij het uitgangspunt: fusie first. Werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor een succesvolle fusie krijgen voorrang op andere ontwikkelingen en initiatieven.”

Schaalsprong

Tegelijkertijd vraagt de schaalsprong onverminderd aandacht. “De groei van Best brengt complexe en integrale vraagstukken met zich mee op het gebied van wonen, mobiliteit, voorzieningen, duurzaamheid en de sociale leefomgeving. De regio ontwikkelt zich in hoog tempo en wacht niet op de totstandkoming van de nieuwe gemeente. Daarom zoeken wij, in overleg met de provinciale toezichthouder, naar ruimte om de noodzakelijke ontwikkelingen te blijven begeleiden en om te investeren in de kwaliteit die van een gemeente van deze omvang verwacht mag worden van een gemeente die de derde in grootte wordt in de regio. Als grotere gemeente kunnen wij ons beter positioneren, betere voorzieningen aanbieden en betere woonwijken creëren.”

Wethouder Stan van der Heijden (Jongerenpartij) gaf aan dat er een nieuwe omgevingsvisie komt na de fusie met Oirschot. “Uitgangspunt is dat er 10.000 woningen bijkomen met een geode bereikbaarheid. Daarover gaan we in overleg met de bewoners.”

Keuzes noodzakelijk

Het college vindt het belangrijk om realistisch te zijn. “De combinatie van de fusie, de schaalsprong, de veranderopgave van de organisatie en de ambities uit het raadsakkoord vraagt meer dan in één jaar kan worden gerealiseerd. Dat betekent dat keuzes nodig zijn. Niet alle wensen kunnen direct worden opgepakt en op dit moment is nog niet op alle onderdelen volledig inzichtelijk welke werkzaamheden, projecten of ambities moeten worden vertraagd, versoberd of doorgeschoven. De keuze om te fuseren vraagt veel van de ambtelijke organisatie.”

OZB

De gemeenteraad heeft al eerder besloten tot een extra verhoging van de OZB boven op de jaarlijkse inflatiecorrectie: 2027: +8% extra en 2028: +4% extra. In 2027 levert dit de gemeente € 130.000 meer op dan in 2026.

De OZB-opbrengst is een algemeen dekkingsmiddel. Dit betekent dat de gemeente dit geld kan gebruiken voor verschillende gemeentelijke taken en voorzieningen. De opbrengst is niet gekoppeld aan één specifiek doel.