De kogel is door de kerk. Best en Oirschot fuseren per 1 januari 2028. Vorige week namen beide gemeenteraden de beslissing om samen te gaan. In Best was het besluit unaniem. Veel kritische noten werden er, zoals te verwachten was, niet gekraakt. Wel werd duidelijk dat er het komende anderhalf jaar nog flink samengewerkt moet worden om allerlei zaken af te ronden en op elkaar af te stemmen. Burgemeester Rianne Donders noemde het unanieme besluit een krachtig signaal voor de komende periode. “Het is een grote stap, zet hem vol vertrouwen.”

Door Theo Louwers

De kogel is door de kerk. Best en Oirschot fuseren per 1 januari 2028. Vorige week dinsdagavond namen beide gemeenteraden de beslissing om samen te gaan. In Best was het besluit unaniem. Veel kritische noten werden er, zoals te verwachten was, niet gekraakt. Wel werd duidelijk dat er het komende anderhalf jaar nog flink samengewerkt moet worden om allerlei zaken af te ronden en op elkaar af te stemmen. Burgemeester Rianne Donders noemde het unanieme besluit een krachtig signaal voor de komende periode. “Het is een grote stap, zet hem vol vertrouwen.”

Een aantal Bestse raadsleden ging na afloop van de raadsvergadering op de fiets naar de grenspaal tussen Best en Oirschot om het bijzondere besluit extra te bekrachtigen. Daarna werd er in Oirschot een toost op gedronken.

Voordat in Best gesproken werd over het nemen van een besluit over het herindelingsadvies werd er eerst afscheid genomen van de burgerraadsleden. Burgemeester Rianne Donders sprak de groep toe. “Toen deze periode begon waren er negen burgerraadsleden”, sprak ze. “Nu zijn het er 21. Je kunt dit uitleggen als betrokkenheid, typerend voor burgerraadsleden. Burgerraadsleden hebben een bijzondere rol. Ze zijn volwaardig lid van de fractie en gemeenteraad. Ze mogen alleen geen besluiten meenemen. Bijzonder is ook dat op één burgerlid na allen op een verkiezingslijst staan voor de gemeenteraadverkiezingen. Burgerraadslid betekent veel tijd investeren. Reken op 20 uur per week en dat is intensief. Je kunt je er niet met een Jantje van Leiden vanaf maken. Politiek betekent verbondenheid met de samenleving. Daarom het advies: help Best en straks Oirschot mooier maken.”

Woordvoerders

Na deze woorden kwamen de vertegenwoordigers van de afzonderlijke politieke partijen aan het woord. Rob Snellen van Best Anders maakte van de gelegenheid gebruik een sprookje te vertellen. Een sprookje over het huwelijk tussen de Prins van Oirschot en Bets van Best. Een klein menneke, de ondeugende Snellen, sprak de twee toe: “Een huwelijk! Wenselijk is misschien niet het juiste woord, Prins, maar noodzakelijk is het wel, hè? Vroeger had u aan één hofdame genoeg om de ballen in de lucht te houden, en tegenwoordig heeft u er wel tien nodig om alles draaiende te houden!” Hij knipoogde naar Bets. ”Ik hoop maar dat jullie twee goed gaan overleggen hoe jullie de gezamenlijke centjes gaan uitgeven, want we willen geen gaten in de weg of de kerk!”

Kritisch

“In het advies staan onder het kopje ‘aanbevelingen’ een groot en belangrijk aantal zaken genoemd die met de harmonisatie van doen hebben”, was Leon Kennis van Best Open kritisch. “Een groot deel daarvan is gelijk aan, of een afgeleide van de vragen die wij in het verleden hebben gesteld. Vragen waarop zowel BMC, &vdLaar en het college het antwoord schuldig zijn gebleven, maar die wel van belang zijn voor het slagen van de fusie tussen Best en Oirschot. Dat blijkt nu. Wij zien het dan ook niet als ‘aanbevelingen’ maar omdat we het woordje ‘valkuilen’ niet willen noemen, houden wij het bij ‘uitdagingen’. Píttige uitdagingen. Weten we voldoende om met enige mate van zekerheid te zeggen dat we er in Best en Oirschot sterker uit zullen komen qua o.a. organisatie, beleid, financiën, personeel en uitvoering? De tijd zal het leren, de uitdagingen blijken groot. Best Open had het liever vooraf geweten.”

Groei

“De groei is precies een van de redenen waarom de fusie van de gemeenten Best en Oirschot verstandig is”, vond Pieter Meeuwis van D66. “Met de schaalsprong van Brainport Eindhoven en alles wat er op de gemeentes afkomt, is een krachtige gemeente, met een sterk ambtelijk en bestuurlijk team, keihard noodzakelijk. Uit de inspraak van inwoners, bedrijven, buurgemeenten en instellingen blijkt dat deze motieven voor de fusie breed gedragen worden. Om die onderlinge verbondenheid tussen de Beerzen, Oirschot en Best de komende jaren te versterken, moeten we blijven praten en contact zoeken met inwoners uit alle dorpen in de nieuwe gemeente Best-Oirschot. Externe oriëntatie richting onze inwoners vinden wij superbelangrijk.”

Regie

“Een samenvoeging per 1 januari 2028 is een logische en krachtige stap”, vond Linda van Gerwen (VVD). “Het is een keuze om regie te houden op onze toekomst en om onze inwoners te geven wat zij verdienen: een sterke, betrouwbare gemeente.”

“Ongeveer anderhalf jaar geleden meldde Oirschot zich bij onze gemeente”, aldus Wouter Bondt (ChristenUnie). “Twee raden, twee colleges en twee organisaties die samen een traject zijn ingegaan. Het verdient waardering. In vertrouwen, met tempo, maar zonder concessies te doen aan kwaliteit. Met ruimte voor participatie en met een zorgvuldige behandeling van de zienswijzen.”

Slagkracht

Lucas van der Kallen (Jongerenpartij) benoemde de slagkracht van de fusie. “In ons verkiezingsprogramma maken we ons sterk voor betaalbaar wonen, goed onderwijs, mentale gezondheid en duurzaam beleid. Precies daarom zien wij de voordelen van deze fusie zo scherp: samen krijgen we meer slagkracht om écht iets te doen aan de woningnood voor starters en jongeren.”

“Het proces om tot een fusie te komen is gecontroleerd verlopen”, vond Rob Vader (PvdA/GroenLinks). “De inwoners hebben de mogelijkheid gekregen om te participeren, de noodzaak tot fusie die gevoeld wordt is duidelijk en het proces richting fusie is voor het personeel zorgvuldig.”

Kernen

Femke de Vies (CDA) wees erop dat het belangrijk is dat alle kernen, De Beerzen, Spoordonk, Oirschot en Best, hun identiteit houden. “Alle kernen moeten kunnen groeien naar behoefte, met aandacht voor aanwezige voorzieningen zoals sportmogelijkheden, winkels en scholen. En dat voor alle kernen de gemeente binnen bereik blijft: de loketfunctie, betrokkenheid van het college en de raad bij de kernen en het blijven omkijken naar de inwoners.”

Financiële afspraken

Voor Diana van Weert (Gemeentebelangen) was de vergadering een afsluiting van een periode. Haar partij gaat op in het CDA. “Wij vinden het belangrijk dat de financiële afspraken helder en transparant blijven. De gemeenteraad moet goed en tijdig geïnformeerd worden over de ontwikkelingen, zodat we onze controlerende rol goed kunnen blijven vervullen. Maar één ding moet voor ons allemaal duidelijk blijven: uiteindelijk zijn het de mensen die een plaats maken tot wat zij is. De kracht van onze gemeenschap zit in de betrokkenheid van inwoners.”

Hoe het fusieproces Best-Oirschot verder verloopt

Op 10 maart namen de gemeenteraden van Best en Oirschot een historisch besluit. Beide raden stelden het herindelingsadvies vast voor de vorming van de nieuwe gemeente Best‑Oirschot. Daarmee is het laatste lokale besluit genomen dat nodig is voor het doorgaan van de fusie. Hiermee komt een lange periode van onderzoek, gesprekken, participatie en zorgvuldige besluitvorming tot een eind.

Sinds het principebesluit van juli 2025 werkten beide gemeenten stap voor stap toe naar het definitieve besluit. In december 2025 lag het herindelingsontwerp ter inzage, waarop inwoners, ondernemers en organisaties konden reageren. In totaal kwamen 25 zienswijzen binnen; deze zijn verwerkt in de reactienota zienswijzen, die onderdeel is van het herindelingsadvies.

Fusie vanuit kracht

Het herindelingsadvies beschrijft hoe de nieuwe gemeente eruit gaat zien. De fusie bouwt voort op de sterke punten van beide gemeenten. Door samen te gaan ontstaat een toekomstbestendige organisatie die beter kan inspelen op complexe taken zoals woningbouw, leefbaarheid, zorg, dienstverlening en bereikbaarheid. Onderzoek wijst uit dat zelfstandig doorgaan voor beide gemeenten geen realistisch toekomstscenario is.

Samenwerking GRSK

Door de fusie verandert ook de rol van Oirschot binnen de Samenwerking Kempengemeenten (GRSK). De taken die nu binnen de GRSK plaatsvinden, worden straks onderdeel van de nieuwe ambtelijke organisatie. Per 1 januari 2028 treedt Oirschot volledig uit de GRSK.

Wat gebeurt er nu?

Na het besluit van de raden volgt besluitvorming door het provinciebestuur en de Eerste en Tweede Kamer. Als alle stappen zijn afgerond, vinden in november 2027 de herindelingsverkiezingen plaats voor de nieuwe gemeenteraad. De nieuwe gemeente Best‑Oirschot start officieel op 1 januari 2028.

Tot die tijd werken beide gemeenten stap voor stap toe naar één organisatie, met aandacht voor goede dienstverlening aan inwoners en een soepele overgang voor medewerkers.

Meer informatie

Herindelingsadvies en reactienota zienswijzen: https://best.notubiz.nl en https://oirschot.bestuurlijkeinformatie.nl.