Logo groeiendbest.nl
De sprekers van de lezingen 'Bevrijding van Best'.
De sprekers van de lezingen 'Bevrijding van Best'. (Foto: )

Lezingen 'Bevrijding van Best' goed bezocht

In het kader van 75 jaar bevrijding zijn op initiatief van Erfgoedvereniging Dye van Best de afgelopen twee woensdagavonden een tweetal lezingen gehouden. De sprekers waren Bas van Hoof, Christian Dijkhuizen en Tom Peeters. Zij vertelden tot in detail over de 101e Airborne Divisie en 15e Schotse Divisie in het kader van Market Garden en de gebeurtenissen rond de bevrijding van Best. De vele toehoorders waren zeer onder de indruk van de verhalen die niet eerder zijn verteld. Opvallend is dat men van jong tot oud geïnteresseerd is.

Het plan was zeer ambitieus en een snelle uitvoering was wezenlijk voor succes. Het Britse 30e Legerkorps, onder leiding van luitenant-generaal Brian Horrocks, moest vanuit het noorden van België oprukkend binnen drie dagen Arnhem bereiken, waarbij alle tussengelegen bruggen onbeschadigd in geallieerde handen moesten vallen. De Amerikaanse 101e Luchtlandingsdivisie, onder leiding van generaal-majoor Maxwell D. Taylor, had de taak de bruggen tussen Eindhoven en Veghel veilig te stellen.

Aan de hand van foto's en verduidelijkend kaartmateriaal vertellen de drie inleiders over de gebeurtenissen en de troepenbewegingen van zowel de Geallieerden als van Duitse zijde in Best. Ook worden persoonlijke verhalen aangehaald van militairen. Helaas is over de Duitse eenheden veel minder bekend, omdat veel archieven door verbranding zijn vernietigd. Van de Amerikanen is juist wel veel bekend. Mede omdat zij oorlogscorrespondenten bij zich hadden die filmden, fotografeerden en achteraf veel gevechtshandelingen hebben vastgelegd en geëvalueerd.

Het wordt duidelijk dat de operatie rondom de Sonse Heide en later in het dorp aan een zijden draadje hangt. Door de geallieerde leiding is onvoldoende rekening gehouden met een sterke Duitse weerstand en die is er wel degelijk. De licht bewapende paratroepers staan tegenover een overmacht aan Duitse troepen die ook nog eens zwaarder bewapend zijn. Bottlenecks zijn de beperkte voorraden die paratroepers bij zich hebben en de gebrekkige communicatiemogelijkheden. Bij de luchtlanding is veel radioapparatuur verloren gegaan en in de strijd worden ook nog eens radio's vroegtijdig uitgeschakeld. Aan beide zijden worden grote verliezen geleden. De Duitsers houden de kwetsbare paratroepers doorlopend onder vuur en uiteindelijk ontstaat er een linie waarbij de rijksweg, het dorp en de huidige Sint-Oedenrodenseweg de scheidslijn vormt.

Het is voor een bevrijding nu wachten op de oprukkende Britse eenheden, vechtend op de flanken van de hoofdaanval. Helaas zijn zij ernstig vertraagd. Het oprukkende Britse Legerkorps heeft logistiek enorme uitdagingen omdat de manschappen al 100 dagen –komende van Normandië- in gevecht zijn en er veel verliezen zijn geleden die niet kunnen worden aangevuld. Het korps is over een lengte van 500 km verspreid. De slagkracht, waarmee in het plan is gerekend, blijkt slechts papier te zijn. Ook de Schotten worden geconfronteerd met een overmacht aan vijandige manschappen en materieel. Tussen 22 en 26 september wordt door de 15e Schotse Divisie zwaar gevochten in het Centrum om de Duitse verdedigingslijn spoorlijn-steenfabriek-centrum te doorbreken. Ook in de Vleut wordt dan gepoogd uit te breken richting Liempde. In beide gevallen zonder succes. De Schotten lopen vast en het zal nog tot 24 oktober 1944 duren alvorens Best zal worden bevrijd.

De Duitse troepen hebben zich teruggetrokken en de Schotten kunnen in feite zonder slag te leveren optrekken richting Oirschot. Een zwaar beschadigd dorp blijft achter. Door de drie inleiders werd voorgesteld in het voorjaar van 2020 enkele fietstochten te organiseren, naar de plaatsen van de gevechtshandelingen. Ook wordt er in december bij Cultuurspoor een tentoonstelling worden gewijd aan deze periode. Ons Erfgoedblad voor het komende kwartaal bevat interessante door Bestenaren vertelde verhalen over deze periode. In 2020 zullen we aandacht schenken aan de Bevrijding van Nederland. Wilt u het Erfgoedblad tegen een vergoeding van €4,95 ontvangen of wordt u lid (en ontvang de Extra Editie 200 jaar Best, gratis) stuur dan een mail naar: redactie@dyevanbest.nl.


 

Meer berichten