Een koninklijke onderscheiding is bijzonder. Dit geldt ook voor een aantal Bestenaren die een symbolische erkenning voor de bijzondere verdiensten in de samenleving ontvangt. Het komt niet vaak voor dat iemand drie keer is onderscheiden. Oud-militair Harry Smits komt deze eer toe.

Door Lydia Notz

Na een lange carrière bij de Luchtmacht ging Harry op 1 augustus 2005 met pensioen. Door zijn collega’s werd hij destijds voorgedragen voor een koninklijke onderscheiding. Een dag voor Koningsdag op 26 april 2005, reikte de toenmalige burgemeester Letty Demmers de onderscheiding Lid in de Orde van Oranje-Nassau uit. Harry grinnikt: “Door de Kanselarij was er echter een fout gemaakt omdat ik als oud-militair deze onderscheiding met de toevoeging ‘met de zwaarden’ had moeten ontvangen. Daarom ben ik gevraagd om alles in te leveren. Op 5 september ontving ik alsnog de juiste medaille in het bijzijn van het Bestse college en de Luchtmacht vertegenwoordiger. Binnen Defensie heb ik veel gedaan voor de rechtspositie van burgers en de logistieke samenwerking met de diverse krijgsmachtdelen. Als chef de mission van het ‘Culinaire Team Krijgsmacht’ werden wij in 1998 wereldkampioen. In Best was ik voorzitter van de hockeyclub totdat ik gemeenteraadslid werd.”

Onderscheiding tot Ridder

De Luchtmacht vond dat Harry een hogere onderscheiding verdiende. Op 18 september 2015 werd Harry bevorderd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, echter zonder de zwaarden. Burgemeester Anton van Aert reikte de hoge onderscheiding uit na de onthulling van een luisterkei voor het klooster in Best, onderdeel van de Liberation Route Europe. Harry leverde een belangrijke bijdrage aan het in stand houden van de historie en herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. Hij zorgde er als voorzitter van de Stichting Platform Market Garden voor dat op veel plaatsen in Brabant luisterkeien met uitleg over de oorlogshandelingen werden geplaatst.

Geschiedkundige interesse

“Beroepsmatig had ik altijd interesse in de recente geschiedenis en met name de Tweede Wereldoorlog”, legt Harry uit. “In 2006 begon ik als rondleider bij De Bevrijdende Vleugels. Een jaar later ben ik gevraagd om directeur te worden. Ik startte met het coördineren van herdenkingsbijeenkomsten in de regio en bracht hiervoor verschillende partijen bij elkaar. Het idee ontstond om de route van Market Garden te markeren. In 2008 zocht ik contact met de bedenkers van de Liberation Route in Arnhem. Ik legde hen het idee voor om vanuit onze regio de aansluiting te zoeken met de route van Neerpelt naar Arnhem. Zo’n 40 luisterkeien zijn hier later neergelegd, waarvan 2 in Best”, vertelt Harry. “In 2014 heb ik een herdenkingstocht georganiseerd met ongeveer 400 voertuigen van Valkenswaard naar Nijmegen waarbij 200.000 toeschouwers langs de route stonden.”

Vanaf 2008 droeg Harry als voorzitter van het Comité Herdenkingen Best bij aan de herdenkingsbijeenkomsten op 4 en 5 mei en aan die van de bevrijding van Best op 24 oktober. Als voorzitter van het Schots Monument Best zorgde hij er mede voor dat het in 1994 opgerichte Schots gedenkteken in de Koetshuistuin in 2024 uitgebreid werd met een vijftal plaquettes, die de 171 namen bevatten van de militairen die in 1944 sneuvelden bij de bevrijding van Best. Ondanks het betekenisvolle werk dat Harry verzette is hij bescheiden gebleven.

Netwerk

Harry was lid van de gemeenteraad van 1998 tot 2006 en van 2010 tot en met 2022. “Het leukste vind ik de contacten en het netwerk dat ik heb opgebouwd. Ik werd altijd gevraagd of ik iemand kende voor een bepaalde vraag en iedereen keek steeds naar mij als er iets geregeld moest worden. Mensen verbinden en dingen aan elkaar plakken is mijn drijfveer.”