Op 28 oktober vond in de bibliotheek de uitreiking plaats van een bijzonder boek. Anny Hiltermann-Hehenkamp legde in chronologische volgorde de gebeurtenissen gedurende de bevrijding van Best in 1944 in een dagboek vast. Na haar dood werd het dagboek door haar kinderen gevonden. Zoon Gijs Hiltermann besloot om dit indrukwekkende verhaal, onverkort en in de originele spelling van destijds, als boekwerk uit te geven. Hij overhandigde het eerste exemplaar aan burgemeester Hans Ubachs.

Door Lydia Notz

Marc van Schuppen, bestuurslid van de Erfgoedvereniging van Dye van Best, opende de bijeenkomst. “In maart ontving Dye van Best een eerste manuscript waarmee wij heel blij waren. Het dagboek beschrijft Anny’s angsten, de ondergang van de woonboot waarop zij met haar man Theo in Best op het Wilhelminakanaal woonde, de zoektocht naar huisvesting, het ontwijken van de ‘Arbeitseinsatz’ en het bombardement van Eindhoven.”

Veel angstige momenten

Zoon Gijs groeide op in Wilhelminadorp maar vertrok met 19 jaar uit Best. Samen met zijn vrouw Monica is hij eigenaar van een uitgeverij. “Best heeft een grote heemkundekring en is altijd op zoek naar oorlogsdocumentatie. Zo is het idee geboren om het dagboek van mijn moeder uit te geven”, vertelt hij. “Als gewone burger van Best, niet betrokken bij het verzet, beschreef mijn moeder, net getrouwd en hoogzwanger van haar eerste kind, de gebeurtenissen en gevoelens in haar ‘bevrijdingsdagboek’ gedurende de periode van 9 september tot 11 november 1944. Mijn ouders werkten beiden bij Bata en woonden op een woonboot, vanwege het gebrek aan woonruimte. Door de dreigende bombardementen moesten zij hun woonboot verlaten, die vervolgens later door de Duitsers tot zinken werd gebracht. Zij maakten de gevechtshandelingen door de Duitsers en de geallieerden in Best en Eindhoven mee en het bombardement van het vliegveld in Eindhoven waar een munitiedepot in rook opging. Ontelbare keren verplaatsten zij zich te voet of op de fiets binnen Best en van Best naar Eindhoven voor een veilige plek.”

Nog steeds gevaarlijk

”Op 19 september trokken mijn ouders naar Eindhoven omdat zij vernamen dat de stad bevrijd was. Hier kwamen zij die dag in de zwaarste bombardementen terecht die Eindhoven in de oorlog kende, met een ravage van het centrum en meer dan 200 doden. Om die reden keerden zij weer terug naar Best. Halverwege hoorden zij van mensen die net uit Best gevlucht waren, dat het er nog steeds gevaarlijk was. Bij kennissen in Acht vonden zij een tijdelijke verblijfsplaats.

Het bevrijdingsverhaal stopte op 11 november 1944, met de geboorte van mijn broer Jeroen”, vult Gijs verder aan. “Vlak voor de geboorte werd hen een woonruimte in de voormalige Batakolonie toegewezen, later lieten zij een huis in Wilhelminadorp bouwen.”

Burgemeester Hans Ubachs nam het woord. “Er zijn nog maar weinig mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt en die het leven in de oorlog tussen hoop en vrees kunnen navertellen. Het vastleggen van het verhaal van Anny was niet zonder risico. Als de bezetter de gedocumenteerde oorlogshandelingen onder ogen had gekregen, had zij enorm in de problemen kunnen komen.

Het authentieke verslag helpt ons te begrijpen welke impact deze periode op de burgers van Best heeft gehad. Sommige mensen verloren alles en de oorlog kostte veel slachtoffers. Het zoet van de bevrijding vermengde zich met het bitter van het verlies. Sta er eens bij stil dat er in september 1944 hard is gevochten opdat wij kunnen leven in vrijheid”.

‘Best bevrijd, een ooggetuigenverslag’ is te koop via de website van www.hguitgeverij.nl of bij Bruna in de Boterhoek.