De lente staat voor de deur en daarmee begint ook weer het pollenseizoen. Voor veel mensen betekent dat niezen, tranende ogen en een verstopte neus. Hooikoorts lijkt de laatste jaren steeds vaker voor te komen. Maar wordt het probleem inderdaad groter? En wat kunnen we zelf doen om de klachten te beperken?

Door Fabiënne Lantinga

Hooikoorts is een allergische reactie op pollen: de stuifmeelkorrels van bomen, grassen en planten. Wanneer deze pollen via de lucht in de neus, ogen of keel terechtkomen, reageert het immuunsysteem bij sommige mensen overdreven sterk. Daardoor ontstaan klachten zoals niezen, jeuk, tranende ogen en een verstopte neus.

“Hooikoorts is een allergische reactie op pollen in de lucht en komt veel voor in Nederland”, zegt Károly Illy, directeur van het Longfonds. “Uit onderzoek van het LUMC blijkt dat ongeveer twintig procent van de Nederlanders er last van heeft. Ook deelde het RIVM dat door klimaatverandering het pollenseizoen eerder begint, langer duurt en mogelijk intenser wordt. Daarnaast breidt het leefgebied van nieuwe, niet-inheemse soorten zich uit, zoals alsemambrosia en de olijfboom. Hierdoor hebben mensen langer last van hooikoorts en kunnen meer mensen gevoelig worden voor allergene pollen. Het aantal hooikoortspatiënten neemt daardoor toe.”

KNO-arts

Rik Schipperen had al jarenlang last van hooikoorts. Zo erg zelfs dat hij soms twee weken thuis moest blijven met de piek. “Dan kon ik echt niets. Totdat ik op een gegeven moment naar de KNO-arts ging. Daar wordt neusspoelen als iets gezien wat iedereen zou moeten doen, net zoals je iedere dag je tanden poetst.”

Rik spoelt nu drie keer per dag zijn neus en gebruikt een anti-allergie-neusspray die hij op recept krijgt van de huisarts. “Zo krijgen de pollen geen kans meer. Het helpt echt goed, ik ben ook niet meer verkouden. Ik kan het iedereen aanraden.”

Honing als remedie

Naast medicijnen gaan er ook allerlei huis-, tuin- en keukentips rond om hooikoortsklachten te verminderen. Een bekende tip is het eten van honing. Het idee hierachter is dat honing kleine hoeveelheden stuifmeel bevat, waardoor het lichaam mogelijk geleidelijk gewend raakt aan pollen.

Dat honing stuifmeel bevat, is inderdaad bekend. Volgens een onderzoek dat gepubliceerd is in het vakblad Bijenhouden kan een theelepel honing gemiddeld zo’n 50.000 pollenkorrels bevatten die door het menselijk immuunsysteem herkend kunnen worden. In sommige onderzoeken werd een lichte vermindering van hooikoortsklachten gezien bij mensen die lokale honing gebruikten, al zijn de resultaten niet eenduidig en is er meer onderzoek nodig.

Bij het eten van honing wordt dan wel aangeraden om honing uit de eigen streek te gebruiken, omdat deze pollen bevatten van planten uit de directe omgeving.

Honing uit de eigen streek

“Mensen vragen inderdaad naar honing uit de eigen streek”, reageert Cislein van Heeswijk. Haar man Cees en hun zoon runnen samen een bijenhouderij in Rijen.

Imker Cees: “In honing zit altijd een klein beetje stuifmeel en bijenpollen staan erom bekend dat ze goed zijn voor de luchtwegen.”

Bijenpollen zijn de kleine klompjes stuifmeel die ze aan hun pootjes verzamelen wanneer ze bloemen bezoeken. Volgens de bijenhouders zijn er veel claims over de heilzame werking van honing bij hooikoorts. “Maar dat het echt helpt, is wetenschappelijk nog niet bewezen”, stelt Cislein. “Wél kunnen we zeggen dat honing van de imker een puur natuurproduct is dat in zijn algemeenheid als heel goed voor de gezondheid wordt gezien.”

Het proberen waard

Ondanks dat het effect niet wetenschappelijk is bewezen, krijgt Anke van de Bijenboerderij in Strijbeek regelmatig positieve reacties van klanten. “We horen vaak terug dat mensen er baat bij hebben”, vertelt ze. Volgens haar verschilt het wel per persoon en hangt het ook af van hoe ernstig de klachten zijn.

Naast honing zijn er verschillende bijenproducten verkrijgbaar. Zo zijn er stuifmeelpollen, die bij de Bijenboerderij worden verkocht als korrels. Daarnaast is er propolis, een harsachtige stof die bijen gebruiken om hun korf te beschermen. Ook dat product wordt volgens de eigenaresse regelmatig gebruikt door mensen met hooikoortsklachten. “Sommige mensen combineren meerdere producten. Wel moet je er dan al op tijd mee beginnen. Dus als het pollenseizoen in maart begint, zou je in januari al moeten beginnen met de preventie. Het is misschien niet wetenschappelijk bewezen dat het helpt, maar dat geldt voor meer natuurlijke middelen. Voor veel mensen is het in ieder geval het proberen waard.”

Wat kun je zelf doen?

Er zijn ook manieren om de klachten te verminderen als je er eenmaal last van hebt. Volgens directeur van het Longfonds Károly Illy kan het helpen om pollenberichten in de gaten te houden via pollennieuws.nl of de Pollennieuws app en het huis vooral vroeg in de ochtend of laat in de avond te luchten, wanneer de hoeveelheid pollen in de lucht vaak lager is. Ook kan het verstandig zijn om een pollenhor aan te schaffen en om was niet buiten te drogen, omdat stuifmeel zich daaraan kan hechten.

Daarnaast kunnen antihistaminica, verkrijgbaar als tablet, druppel of neusspray, de allergische reactie van het lichaam verminderen. Je kunt ze meestal zonder recept kopen bij de drogist. Bij ernstigere klachten kan een huisarts adviseren over andere behandelingen of doorverwijzen voor allergietesten of immunotherapie.

Lente met een zakdoek

Voor veel mensen blijft hooikoorts een jaarlijks terugkerend ongemak. Met het in de gaten houden van pollenberichten, het beperken van blootstelling aan stuifmeel en eventueel medicatie kunnen de klachten vaak worden verminderd. Maar zolang bomen, grassen en planten hun pollen blijven verspreiden, zal ook het niesseizoen ieder voorjaar weer terugkeren.