Tijdens de week van de toegankelijkheid in oktober 2024 werd aan diverse mensen de vraag voorgelegd: Mensen zonder beperking mogen bij twijfel vragen naar een mogelijke beperking bij een ander. Men kon eens of oneens of allebei is mogelijk aangeven.

Het was niet verbazingwekkend dat alle drie de categorieën evenveel werden gekozen.

Het is niet altijd duidelijk of iemand wel of geen beperking heeft. De meeste beperkingen zijn onzichtbaar. Wanneer vermoed je dat iemand een beperking heeft en wat bepaalt of de kennis hebben van die beperking op dat moment relevant is? Op deze vraag bestaat geen eenvoudig en zeker ook geen eenduidig antwoord.

Wanneer vermoed je een beperking? Dat is in hoge mate individueel bepaald. Als je bijvoorbeeld uit de zorg komt en ervaring hebt met mensen met een beperking, rijst al sneller het vermoeden. Ben je partner van een persoon met dementie dan zul je sneller het vermoeden krijgen dat een ander mogelijk dementieel is. Zo kunnen er nog vele voorbeelden volgen. Uiteindelijk is kennis en ervaring bepalend.

Goede communicatie

Wanneer is het relevant weet te hebben van een beperking bij een ander? Dat wordt bepaald door de omstandigheden waarin men zich bevindt en persoonlijke instelling van de persoon met een beperking en van de persoon zonder beperking.

Er zijn legio omstandigheden die vragen om hulp en begrip voor personen met een beperking. Echter niet iedereen met een beperking accepteert ongevraagde hulp en bemoeienissen met zijn of haar persoon. Het is duidelijk dat gevraagde hulp welkom is. Dan is het helder dat hulp welkom is. Is een en ander onduidelijk in de zin van: is er een beperking en is hulp nodig? Dan is goede communicatie essentieel. Goede communicatie wordt bevorderd door kennis en empathie gebaseerd op respect.

Hoe verkrijg je dat?

Probeer kennis te vergaren van met name verborgen beperkingen via voorlichting op welke manier dan ook. Toon respect door eerlijk en duidelijk te zijn. Dat begint met open vragen en bij jezelf te blijven. Bijvoorbeeld zeg niet: “Ik zie dat u een beperking heeft en ik zal u wel helpen.” Verstandiger is: “Is het mogelijk dat u het moeilijk heeft in deze situatie en kan ik u daarbij helpen?”

Tot slot. Er is een bekend liedje dat als titel heeft: We zijn toch op de wereld om elkaar te helpen nietwaar? Laat dat deuntje en die tekst doorwerken in uw bewustzijn en het komt goed met de hulp aan de medemens met een beperking en zonder beperking.

Ingezonden door Jan Ackermans, voorzitter gehandicapten platform Best (GPB)