De gemiddelde levensverwachting van Nederlanders stijgt. Er zijn minder opvangmogelijkheden voor ouderen, tegelijkertijd willen mensen graag zo lang mogelijk zelfstandig en thuis blijven wonen. Hoe fijn is het om deze wens van mensen met beginnende dementie te verwezenlijken als vrijwillig maatje? Zo kunnen mensen hun zelfstandigheid langer behouden en blijven deelnemen aan de samenleving.
Door Lydia Notz
Het Best(se) Maatjesproject, aangeboden door LEV Best, samen met Archipel en Zuidzorg, maakt dit mogelijk. Marije Vink, coördinator van het Best(se) Maatjesproject, koppelt vrijwilligers aan mensen die eenzaam zijn, gezelschap willen of gewoon een leuke activiteit samen willen ondernemen. “Met name voor mensen met dementie zijn wij op zoek naar vrijwillige maatjes”, legt zij uit. “Mensen schrikken gauw als zij de term ‘dementie’ horen, terwijl dit helemaal niet nodig is. Door bijvoorbeeld samen te wandelen of koffie te drinken kun je al met een uur per week of tweewekelijks het verschil maken”. Simone van den Heuvel-Arends, zorgtrajectbegeleider dementie Zuidzorg vult aan: “Als zorgtrajectbegeleiders werken Zuidzorg en Archipel samen met LEV. Ik begeleid mensen met dementie, hun partners en families in het thuisproces. Een maatje kan aanvullend veel betekenen. Wij luisteren goed naar de behoeftes van de mensen met dementie en geven dit aan LEV door, zodat een goede match tot stand kan komen.”
Veel verschil maken
Jan Veraa, sinds een aantal jaren vrijwillig maatje voor mensen met dementie, vindt het belangrijk om iets aan een ander te geven. “Op dit moment ga ik wekelijks met mijn dementiemaatje wandelen terwijl wij gezellig kletsen, ook ter ontlasting van zijn vrouw. De man is nog helder, er is pas dementie geconstateerd. Een persoon die ik ervoor begeleidde had een tijdelijke hulpvraag. De persoon had ook Parkinson, was lid van een dagopvangroep en vroeg om ondersteuning bij het maken van een presentatie van de vakantie. Ik hielp diegene enkele maanden om 900 foto’s uit te zoeken en de mooiste in een PowerPointpresentatie te verwerken. Uiteindelijk heeft de persoon zelf de presentatie in ’t Tejaterke gegeven voor de groep en zijn familie, waarbij iedereen heel tevreden was. Van belang is om goed te kunnen luisteren, mensen in hun waarde te laten, niet in discussie te gaan en zelfredzaamheid te bevorderen. Wat iemand wel nog kan moet je vooral niet uit handen nemen. Hierdoor groeit het zelfvertrouwen en geef je het gevoel dat diegene nog meedoet in de maatschappij. Ondertussen bouw je nog een leuke band op terwijl je samen kletst of knutselt. De waardering die je krijgt, soms ook onuitgesproken, is hartverwarmend.”
Simone kent een voorbeeld van een jarenlange band: “ik begeleidde een echtpaar waarvan de vrouw dementie had. De begeleidende vrijwilliger was al jarenlang maatje van haar. Ook toen zij later opgenomen is, bleef het contact bestaan en ook de herkenning. Het maatje heeft veel betekend voor de vrouw en haar partner door een luisterend oor te bieden.”
Je bent niet alleen
De inzet als maatje gebeurt naar eigen inzicht. Van belang als vrijwilliger voor mensen met dementie is dat je potentieel interesse in de ander hebt en om mensen geeft. Marije: “Het kan zijn dat je meerdere keren dezelfde vraag krijgt, daar is geduld voor nodig. Wij organiseren eerst een kennismaking om zeker te zijn van een klik en vervolgens word je getraind. In de praktijk kun je terugvallen op professionele medewerkers van LEV. Er zijn goede communicatielijnen tussen de vrijwilligers om ervaringen met elkaar uit te wisselen.”
Interesse? Infopunt LEV Best (Bestwijzer) is bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 uur tot 12.30 uur of via infopuntbest@levgroep.nl of 0499-770 110.