Veertig jaar geleden werd door atletiekvereniging Generaal Michaëlis voor het eerst een estafettetocht gehouden vanuit het Franse Arromanches naar Best. Doel van deze bijna 700 kilometer lange tocht was het bevrijdingsvuur ophalen en naar Best brengen om de bevrijding van de Tweede Wereldoorlog te gedenken. Het werd een memorabele estafette waar veel leden van de atletiekvereniging goede herinneringen aan hebben. Sommige leden noemen de estafetteloop het hoogtepunt in de geschiedenis van de vereniging. Groeiend Best was erbij in Arromanches.

Door Theo Louwers / Alle foto’s zijn gemaakt door Marijke Vermeulen

De estafetteloop smaakte naar meer. Eerder werd al een poging ondernomen om de loop te herhalen, maar corona strooide roet in het eten. De herdenking van de 80-jarige bevrijding van Nederland was een mooie aanleiding om het idee opnieuw op te pakken. In no time meldden zich voldoende lopers, begeleiders en verzorgers aan om de estafettetocht te realiseren.

Afgelopen weekend werd, na een lange en gedegen voorbereiding, de tocht herhaald. Maandag 5 mei werd met de meegevoerde fakkel het bevrijdingsvuur op het bordes bij het gemeentehuis ontstoken door burgemeester Rianne Donders en enkele lopers van de atletiekverenging. Alle deelnemende leden van de atletiekvereniging zorgden op het bordes voor een fraaie entourage. De emotie zat bij een aantal deelnemers hoog. Met vochtige ogen merkte een van de deelnemers op: “Dat we dit met zijn allen hebben volbracht, het was zwaar maar bijzonder.”

Herinneringsschildje

Groeiend Best was erbij in Arromanches. Met campers, personenauto’s met daarop fietsen, een bus waarin geslapen kon worden trok de karavaan vroeg in de morgen van vrijdag van 2 mei richting Frankrijk. In Arromanches verzamelden de deelnemers zich op een camping bij de kust. Daar werd een warme maaltijd gebruikt die vooraf in Best was voorbereid en ingevroren. Een speciale gast was Bram Flierman. De 95-jarige Bestenaar was ook aanwezig bij de eerste keer dat de estafettetocht werd gehouden. Vier decennia geleden kreeg hij uit handen van de toenmalige burgemeester van Arromanches een herinneringsschildje. Flierman had het schildje bij zich, goed opgeborgen in zijn tas. Ook nu vond hij het belangrijk bij dit speciale moment aanwezig te zijn.

1 miljoen bezoekers

Na de maaltijd liep de totale groep naar het oorlogsmuseum aan het strand in Arromanches. Daar werden de enthousiaste deelnemers ontvangen door locoburgemeester Philippe Edet. Iedereen werd door hem persoonlijk welkom geheten. Nieuwsgierige passanten bleven bij het museum staan om te zien wat er zich afspeelde.

De locoburgemeester vertelde dat Arromanches per jaar 1 miljoen bezoekers mag ontvangen. 50 uur per week houdt hij zich bezig met alles wat zich met het oorlogsverleden van de stad verbindt. Edet vond het geweldig om Nederlanders te ontmoeten die de gedachten aan de bevrijding en wat zich aan de kunstrook op D-Day aan het einde van de oorlog heeft afgespeeld levend houden. “We moeten dankbaar zijn dat we deze herdenking kunnen blijven doen. En niet vergeten wat er toen is gebeurd. Als jullie nog een keer terugkomen in Arromanches mag je je bij mij melden en dan zal ik persoonlijk de plekken aanwijzen die je gezien moet hebben”, sprak hij in het Frans. Corinne, lid van de atletiekvereniging vertaalde de woorden van de locoburgemeester.

Krans

Stijn Groen en Jan Meesters legden na de woorden van de locoburgemeester een krans bij het monument in Arromanches. Daarna konden de voorbereidingen voor de estafettetocht beginnen. Voor velen een spannend en onzeker traject dat veel van de deelnemers vergde. Hard lopen op ongewone tijden, zorgen dat je tempo niet verslapt want je moet op maandag 5 mei omstreeks twee uur ’s middags aankomen op het Dorpsplein in Best.

Start

Vrijdagavond om 21.00 uur startte de estafetteloop. Drie teams namen de estafetteloop op zich. Een verzorgingsploeg zorgde ervoor dat de teams niets te kort kwamen. Daan Walraven was de loper die als eerste het vuur met zich meenam.

Elke loper liep enkele kilometers om vervolgens afgelost te worden door een ander lid van het team. Voor de loper reed een fietser en achter de loper volgde een volgauto. Deze opzet was gekozen om de lopers zoveel mogelijk veiligheid te garanderen. Wichard de Benis, captain van het rode team, zag de tocht vol vertrouwen tegemoet. “Mijn team bestaat uit jonge honden”, vond De Benis. “Ik heb ze zelf opgeleid. Wij pakken per loper meteen vier kilometer.”

Regen

Op het wisselpunt werd team rood afgelost door team wit en daarna door team blauw. Eerst werd door de teams een stuk van 30 kilometer afgelegd en daarna stukken van 60 kilometer. De eerste lopers kregen het meteen voor de kiezen. Het regende flink en al snel waren de lopers doorweekt. Na de eerste nacht moest Wichard de Benis toegeven dat het voor zijn team, dat een groot deel in de regen moest lopen, pittig was geweest. Bij een hotel in Rouen had de organisatie twee hotelkamers gehuurd waar de lopers zich konden opfrissen. Er werd dankbaar gebruik gemaakt van deze mogelijkheid. Ook konden onwillige spieren door de masseur worden behandeld en werden smakelijke broodjes gepresenteerd.

“We hebben in stromende regen gelopen. Het regenwater stroomde langs de helling naar beneden”, vertelde De Benis. “Het was gewoon doorstampen, maar natte schoenen zijn niet fijn om mee te lopen. De schoenen waren keizwaar.”

Jeroen Bijnen, vijf jaar lid van Generaal Michaëlis en assistent-looptrainer, haalde tweemaal het bevrijdingsvuur op in Wageningen bij hotel De Wereld, het monument van vrede en vrijheid, waar aan het einde van de Tweede Wereldoorlog de capitulatie van Duitsland inhoud werd gegeven. “Dit is een mooi loopevenement voor een belangrijk doel”, aldus Bijnen.

Nicolai van der Heijden was één van de begeleidende fietsers. “Op een gegeven moment moesten we een steile helling op. Ik moest van de fiets om boven te komen, maar we hebben het gered.”

Jongeren droegen een belangrijk steentje bij aan het slagen van de estafetteloop. Zo poetsen Luc, Matthijs, Veerle en Veroline de bus die gebruikt werd door de lopers als slaapplaats. Corina en Rozemarijn werkten zich uit de naad om de catering goed te laten verlopen.

Over Arromanches

Arromanches ligt in het hart van de invasiestranden van juni 1944. De plaats is bekend vanwege de indrukwekkende overblijfselen van de kunstmatige haven die hier tijdens de invasie werd aangelegd. Een unieke plek die veel herinneringen oproept. Arromanches was bij de invasie een van de belangrijkste strategische doelen van de geallieerden. Ze wilden er een kunstmatige haven bouwen om zo de gelande troepen te kunnen bevoorraden met wapens en munitie. Nog altijd liggen er langs deze stranden vele overblijfselen van de haven, in allerlei – vaak mysterieuze – vormen. De restanten laten zien hoe belangrijk deze plek was voor het herwinnen van de vrijheid van Europa.