Jongeren en jongvolwassenen worstelen vaak met hun mentale gezondheid. Dat vond ook Wouter van den Brand, 17-jarige acteur bij toneelstichting Ons Eygen Landt (OEL). Als bedenker, medeschrijver, regieassistent en speler stelde hij dit thema centraal in het toneelstuk dat op 14 en 16 februari in ’t Tejaterke door 13 jongeren tussen 13 en 18 jaar succesvol vertolkt werd. Samen met collega-acteur Valerie Canoy (18 jaar) benadrukt Wouter het belang van actuele problemen waarmee jongeren in onze maatschappij worstelen.

Door Lydia Notz

”Ik had al langer in mijn hoofd om een toneelstuk te schrijven, maar wist niet goed hoe ik moest beginnen”, begint Wouter. “Via boekjes van ‘Zonder Kora toneelschrijvers’ heb ik bestaande teksten tot een montagevoorstelling in elkaar gezet, aangevuld met zelfgeschreven teksten. Een montagevoorstelling bestaat uit losse, afzonderlijke, scènes, met wel een overkoepelend thema. Ik heb gekozen voor ‘mentale gezondheid’, een onderwerp dat voor mij als jongvolwassene aandacht verdient. Ik ben heel blij dat OEL hier op deze manier medewerking aan heeft verleend.” Valerie vult aan: “Ik was gewend om één volledig toneelstuk te spelen, deze vorm van toneel was nieuw voor mij. Het voordeel is dat je verschillende onderwerpen onder een overkoepelend thema kunt aanraken. Je bereikt diepgang in het onderwerp, maar niet in de personages. Het vergt meer acteerskills.”

Meer dan alleen toneelstuk

De acteurs konden hun voorkeur voor de rollen uitspreken vóór het spelen, waardoor de identificatie met een rol optimaal verliep. “In de 21 korte scènes probeerde ik gevoelens en gedachtes van jongeren aan bod te laten komen, bijvoorbeeld fysiek en mentaal chaotisch zijn. Letterlijk spullen laten slingeren en mentaal niet tot rust kunnen komen door een overvol hoofd. Hoe presenteer jij jezelf bij een eerste ontmoeting of hoe komt jouw manier van communicatie over op anderen”, legt Wouter uit. “Er kwamen ook minder besproken thema’s aan bod of waar een taboe op rust zoals seksualiteit, het wegdrinken van problemen of het hebben van een negatief zelfbeeld”, aldus Valerie. “Wij lieten acteurs de gedachtes van de personages inspreken en vertolkten dit aan het publiek om duidelijk te maken wat er in iemands hoofd gebeurt.”

Door jongeren voor jongeren

“De gekozen onderwerpen zijn universeel en herkenbaar ongeacht de leeftijd binnen onze groep. Het is een stuk door jongeren voor jongeren. In de praktijk ervaren wij dat het bespreekbaar maken van je gevoel, zoals jezelf geen raad weten met de chaos in je hoofd vaak leidt tot ongevraagde adviezen als: ‘maak een planning’ of ‘doe dan rustiger’. Maar hierdoor ben ik niet geholpen, de drukte in mijn hoofd verandert niet en ik heb het gevoel dat er niet naar mij is geluisterd”, verdiept Valerie. “Ons doel was herkenning creëren en de spiegel voorhouden. Daarom zijn sommige scènes bewust wat overtrokken neergezet om de spiegel voor te houden op een luchtige manier.”

De herkenning in het publiek is met dit stuk absoluut geslaagd. “We ontvingen veel enthousiaste en positieve reacties”, vindt Wouter. “Jongeren herkenden zich in veel onderdelen en ouders gingen meer beseffen waarmee wij worstelen en dat adviezen niet altijd helpen. We hoorden ook van ouderen een opmerking dat zij het vroeger moeilijk hadden en dachten dat wij nu alles op orde hebben, maar dat dit blijkbaar niet zo is.”

Ontzettend tevreden

Wouter en Valerie zijn samen met de andere acteurs dik tevreden over het stuk. Zij nemen mee dat het delen van gevoelens kan leiden tot herkenbaarheid en het doorbreken van taboes. “Jouw ervaringen bespreekbaar maken kan ook iemand anders stimuleren om te delen”, vindt Valerie. “Daarin ben je niet alleen.”