Best had in de 20e eeuw verschillende gerenommeerde bedrijfstakken zoals de klompen- en de schoenindustrie. In de reeks ‘de vergeten industrieën van Best’ werden de Bestse Boterfabriek en De Egmond Gitarenfabriek al eerder in de spotlight gezet. Dit keer is de historie van De Ceder aan de beurt.

Onbekend maakt niet onbemind: veel mensen zijn niet op de hoogte van het toenmalig bestaan van de ‘NV Houtindustrie De Ceder’, in de volksmond genoemd: ‘De kistjesfabriek’, die aan de zuidzijde van het Wilhelminakanaal gevestigd was, op de hoek van de Fazantlaan en de Dieze. Hier werden sigarendoosjes en andere kleine van hout gemaakte verpakkingen vervaardigd.

Van boomstam tot kistje

De fabriek zag haar eerste levenslicht in 1931 met als stichters en eigenaren de broeders Van Boeckel uit Liempde. Tot de tweede wereldoorlog werkten hier 20 medewerkers, later steeg dit getal tot bijna het dubbele. Het ging het kleine productiebedrijf toen nog voor de wind.

Een van de belangrijkste attributen van de fabriek was de stoommachine, deze had een multifunctionele toepassing. Zij zorgde niet alleen voor de energievoorziening en de aandrijving van de verschillende machines, maar ook voor het weken en uiteindelijk drogen van de stammen en de plakken hout.

Met een schilmachine konden hele boomstammen verwerkt worden tot plakken van ongeveer 4 millimeter en met het uiteindelijke eindfabrikaat een prachtig sigarenkistje. Belangrijke sigarenfabrieken als ‘Willem II’ in Valkenswaard of ‘La Paz’ in Boxtel werden beleverd met door De Ceder gemaakte kant en klare kistjes of losse houten plankjes.

De verwoestende brand

In maart 1956 brak er brand uit in de fabriek en een groot deel van de gebouwen, machines en de houtvoorraad gingen letterlijk in rook op. Ondanks de verslagenheid van de werknemers over het verlies van hun geliefde fabriek, werd deze niet op dezelfde plaats herbouwd, aangezien de gemeente al in haar bestemmingsplan de bouw van een villapark had voorzien. Pas een viertal jaar later opende een nieuw fabrieksgebouw haar poorten op de hoek van de Kanaaldijk en de Industrieweg. Begin 1967 is het bedrijf opgeheven met onder andere als oorzaak de marktverschuiving van houten naar kartonnen kistjes en een sterke concurrentie.

De sigarenkistjes blijven als mooie herinnering bestaan en met een aantal bewaarde exemplaren als fysiek overblijfsel, bij Dye van Best.