In deze periode zijn veel mensen met de TOP2000 bezig; veel mensen ook niet trouwens. Maar die eerst groep heeft doorgaans een bepaalde geldingsdrang: het platform Facebook (voor mensen ‘van een bepaalde leeftijd’) stond afgelopen week vol met stemlijstjes. Muziek als manier om je te uiten en dingen te zeggen die anders in de bovenkamer blijven (’Zwijgend denk je meer dan je ooit hebt gezegd’, Doe Maar): dat is precies in mijn straatje.

Door Marcel Donks

Het blijft een bijzonder fenomeen, die TOP2000. Voor de 25e keer stemmen heel veel mensen af op de ‘lijst der lijsten’. Maar waarom? Er wordt immers het hele jaar door muziek gedraaid op de radio en dan klimt niermand op de barricade om een lans te breken voor een bepaald nummer. Zal het dan toch de goede timing zijn? Je muzikale stem laten horen in de donkere dagen voor Kerst met de kerstvakantie in het vooruitzicht? De periode dat mensen veel thuis zijn, de radio gewoon aan kan en tussen de ragout en de kalkoen door die nummers van 10 minuten lang op de achtergrond klinken die normaal de zendtijd niet halen?

Misschien is het wel het best bewaarde geheim in radioland. Ik ben in ieder geval liefhebber. Ik kan dan ook geen genoeg krijgen van de muziekfeitjes van popprofessor Leo Blokhuis, de TOP2000 quiz en de sterke minidocumentaires in de TOP2000 a gogo. Niet zelden haal ik hier inspiratie uit voor vragen in onze jaarlijkse Waspikse Muziekquiz, maar dat terzijde. Maar waar ik vooral van geniet, is het bekijken van de lijstjes van vrienden en bekenden. Praten over muziek is namelijk leuk, maar in het normale leven is daar nauwelijks tijd voor. Nu gooit iedereen de deur open en krijg je een kijkje achter de schermen en daarmee in de hoofden van al die mensen.

Lijstduwer

Mijn eigen lijst (ja, ook ik zie stemmen voor de TOP2000 als morele verplichting) past daar naadloos in. Nee, ik ben geen lijstduwer die de mainstream-nummers hoog in de lijst probeert te krijgen. Noem het gemakzucht, naïef misschien, maar ik weet dat ik niet hoef te stemmen op ‘Bohemian Rhapsody’: die haalt het toch wel. De plaat van Queen staat dit jaar voor de twintigste keer op nummer 1. Terecht? Ja.

Tegelijkertijd weet ik dat het merendeel van de 35 nummers die op mijn stemlijst prijken de TOP2000 never nooit zal halen. Sterker nog: het betreft bijna allemaal vrije keuzes die door de mensen achter de TOP2000 als ‘onbekend’ worden beschouwd. Maar daar gaat het mij niet om. Deze nummers hebben voor mij een verhaal en zonder uitzondering kun je me voor elke van deze 35 pareltjes wakker maken. Die verhalen schrijf ik al jarenlang wekelijks in het weekblad: voor mij duurt de TOP2000 zo het hele jaar.

Nou vooruit dan, toch maar even van deze positie gebruik maken om drie ‘schatten’ uit de schatkamer in mijn hoofd te halen en te delen met de rest van de mensheid. Nee, ga tussen Kerst en oudjaar niet zitten wachten tot je deze nummers voorbij hoort komen, want dat gaat niet gebeuren. Maar zet ze komende week, in de aanloop naar de TOP2000 eens op, luister en geniet…

‘As long as the wind blows’ van Golden Earring. George Kooymans is een van de beste zangers die ons land ooit heeft gehad. Nou ja, was, want ALS vreet op dit moment aan zijn magische handen en unieke stem. In de live-versie uit 1993 opgenomen tijdens Veronica’s Music Beachtour is Kooy op z’n best, zowel vocaal als muzikaal. Het door Kooymans geschreven nummer is eigenlijk een liefdeslied, doorgaans niet mijn favoriete genre. Nou ja, eigenlijk is het een lied vol wanhoop omdat de liefde van schrijver ‘Kooy’ onbereikbaar blijkt te zijn.

’How could I tell you that I loved you? You never gave me a chance. How could I know that you put me down? You had no reason, I’m on the ground.’ En vooral: ’How could I know that you were out of reach. Higher than any star, sparklin’ in the velvet sky. Why did you make me cry? I couldn’t touch you.’

Zwanenzang

‘Was it all worth it’ van Queen. De zwanenzang van de Britse band waarin Freddie Mercury treffend terugblikt op zijn leven als muzikant. Het nummer begint letterlijk met de engelenzang van Freddie om vervolgens snoeihard afgekapt te worden door de onnavolgbare gitaar van Brian May, de vette drums van Roger Taylor en de slepende bas van John Deacan. Rockmuziek zoals God het in den beginne bedoeld heeft.

’What is there left for me to do in this life? Did I achieve what I had set in my sights? Am I a happy man, or is this sinking sand? Was it all worth it, was it all worth it. Yeah, now hear my story, let me tell you about it. We bought a drum kit, I blew my own trumpet, played the circuit, thought we were perfect. Was it all worth it, ooh giving (hey yeah) all my heart and soul and staying up all night, was it all worth it (hey yeah): living breathing rock ’n’ roll (ah), a Godforsaken life. Was it all worth it, was it all worth it (hey) all these years.’

En als afsluiter, maar in geheel willekeurige volgorde: ‘Later is allang begonnen’ van Klein Orkest. Ik zou de lezers die niet echt lekker op hun levenspad zitten van harte willen uitnodigen dit nummer eens goed te beluisteren. ’Spelend op zeker, tegen alles ingeënt, spring je braaf in het gelid. Het verlangen afgeleerd, je gevoel geamputeerd, blijf je zitten waar je zit. Maar ergens halverwege kijk je om en krijg je spijt. Levend voor morgen raak je nu je toekomst kwijt.’ Ik heb daar geen woorden aan toe te voegen. Ben je alleenstaand? Getrouwd? Gelukkig? Of juist niet? Sta je op een keerpunt in het leven? Of weet je het gewoon allemaal even niet meer? Je vindt de antwoorden in de soundtrack van het leven door Klein Orkest. Maar luister nu, want later is allang begonnen, en vandaag komt nooit meer terug…

De TOP2000 wordt uitgezonden op NPO Radio 2 van 25 december 00.00 uur tot 31 december 23.59 uur. Dat betekent 168 uur lang muziek met een verhaal. De top 10 is inmiddels bekend; de rest van de lijst wordt vrijdag 15 december bekendgemaakt tussen 11.30 uur en 12.00 uur. Ik wens alle collega muziekliefhebbers veel luisterplezier, hetzij als achtergrondmuziek, hetzij met de oren tegen de speakers aan en luidkeels meezingend. Rock on!